Claimend en agressief gedrag
Door claimend gedrag maakt de zorgvrager op dwingende wijze kenbaar, dat hij ‘recht’ meent te hebben op een bepaalde zorgactiviteit. Deze aanspraak op zorg is niet in juridische zin bedoeld, maar als een vorm van dwingen om de zorgverlening zo te krijgen als de zorgvrager het hebben wil.
Een voorbeeld: een vader belt op vrijdagavond om half zeven de huisarts: zijn kind heeft sinds gisteravond koorts; morgen gaan ze op wintersport, dus of de dokter maar even wil komen.
Van agressief gedrag is sprake, als iemand met verbale of fysieke intimidatie iets van de zorgverlener verlangt wat deze niet wil. Daaronder valt bijvoorbeeld dreigen, duwen, schelden, vandalisme en seksuele intimidatie.
Claimend en agressief gedrag lijkt toe te nemen, maar goede onderzoeksgegevens hierover ontbreken. Ziekenhuizen registreren incidenten in het kader van het project Veilige zorg. Dit project is bedoeld om agressie en onveiligheid in ziekenhuizen te bestrijden en te voorkomen.
Ethische kwesties:
(zie voor dergelijke vragen bijvoorbeeld: Eisend gedrag en agressie van zorgvragers, E.J. van der Jagt)
- Hoe is te voorkomen dat door claimend gedrag assertieve patiënten eerder geholpen worden dan volgzame patiënten?
- Welke preventieve maatregelen zijn moreel aanvaardbaar?
- Mag je agressieve patiënten registreren? Mag je hen eventueel uitsluiten van zorg? Hoe verhoudt zich onthouden van zorg tot de zorgplicht van artsen?
- Mag het eigenbelang (veiligheid) van een zorgverlener prevaleren boven het belang van een agressieve zorgvrager? Wat als deze in levensgevaar is?
- Wat betekent dit gedrag voor de rol van de hulpverlener en van de patiënt? Wat is goed hulpverlenerschap en wat is ‘goed patiëntschap’? Zie hiervoor F.C.B van Wijmen, ‘En ik ben maar een kuip vol dromen’, in: Zorgaanbod en Cliëntenperspectief: achtergrondstudie bij het RVZ-advies Van patiënt tot klant