Euthanasie

Euthanasie is levensbeëindiging door een arts op verzoek van de patiënt met het doel een einde te maken aan uitzichtloos en ondraaglijk lijden van de patiënt. Ook hulp bij zelfdoding valt hieronder. In het eerste geval dient de arts het dodelijke middel toe, in het tweede geval verschaft de arts de medicatie, die de patiënt vervolgens zelf inneemt.

In Nederland is euthanasie strafbaar, tenzij aan de zorgvuldigheidseisen is voldaan. Deze zorgvuldigheidseisen hebben onder andere betrekking op de vrijwilligheid van het verzoek van de patiënt, de mate en aard van het lijden van de patiënt, de consultatie van een tweede arts en de medisch zorgvuldige uitvoering van de euthanasie. De arts moet de euthanasie melden aan een Regionale Toetsingscommissie Euthanasie, die nagaat of de arts aan de zorgvuldigheidseisen heeft voldaan.

Onder euthanasie valt niet: het staken of niet instellen van een behandeling op verzoek van de patiënt, pijnbestrijding met middelen die als neveneffect hebben dat ze het leven bekorten, of levensbeëindiging zonder verzoek van de patiënt.

Ethische kwesties:

  • Hoe kan het doden van een patiënt gelegitimeerd worden? Is euthanasie te verenigen met de arts-patiëntrelatie?
  • Zijn euthanasie en andere beslissingen rond het levenseinde, die op papier strikt gescheiden zijn, in de praktijk ook zo duidelijk te onderscheiden?
  • Wat als pijnbestrijding evenzeer bedoeld is om het leven te beëindigen?
  • Is terminale sedatie een vorm van euthanasie of niet?
  • Hoe te denken over levensbeëindiging van wilsonbekwamen (kinderen, dementen)? Is dat zonder meer verwerpelijk of zijn er voorwaarden waaronder het toelaatbaar is?
  • Leidt legalisering van euthanasie tot een onderbelichting van alternatieven zoals palliatieve zorg en hospices?
  • In welke gevallen is er sprake van uitzichtloos en ondraaglijk lijden? Zou het hebben van een voltooid leven ook voldoende legitimatie kunnen zijn voor euthanasie?

Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding

De euthanasiewet is sinds 1 april 2002 van kracht en bepaalt dat de arts die euthanasie toepast niet strafbaar is. Hij moet wel voldoen aan de zorgvuldigheidseisen die in de wet omschreven staan, bijvoorbeeld ten aanzien van het verzoek van de patiënt en van diens lijden. Ook moet de arts de niet-natuurlijke dood melden bij een Regionale Toetsingscommissie Euthanasie.

Lees meer over de Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding