Persoonsgegevens over de gezondheid mogen in principe alleen door behandelende hulpverleners binnen instellingen in de gezondheidszorg worden verwerkt. Hulpverleners mogen persoonlijke gegevens alleen doorgeven aan derden, als daarvoor toestemming is gegeven door de cliënt zelf.

De Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO) regelt hoe men bij een geneeskundige behandeling met medische persoonsgegevens hoort om te gaan. Het College bescherming persoonsgegevens (CBP) ziet er, op grond van de Wet bescherming persoonsgegevens (WBP), op toe dat persoonsgegevens zorgvuldig worden gebruikt en beveiligd en dat de privacy van burgers gewaarborgd is.

De WGBO en de WBP zijn ook van toepassing op medische persoonsgegevens in het kader van medisch wetenschappelijk onderzoek. Deze wetten zijn uitgewerkt in de Code Goed Gedrag. Deze code omvat alle gegevens, waarop het beroepsgeheim in de individuele gezondheidszorg van toepassing is. Daarnaast is er een Gedragscode opgesteld voor alle wetenschappelijk onderzoek met persoonsgegevens, voor zover die gegevens niet onder een beroepsgeheim vallen.

Ethische kwesties:

  • Hoe om te gaan met de toenemende behoefte (bij werkgevers, reïntegratiebedrijf, Arbodienst, UWV) aan informatie over zieke werknemers? Het gaat vaak om informatie over de gezondheid van een werknemer die in een kwetsbare positie zit. Hoe is het gesteld met zijn privacy?
  • Welke invloed heeft de toenemende digitalisering (denk aan het electronisch patiënten dossier) op de privacy van personen wat betreft hun medische gegevens?
  • Is iemands privacy voldoende beschermd gezien nieuwe ontwikkelingen op het terrein van voorspellend erfelijkheidsonderzoek?

Wet bescherming persoonsgegevens

Persoonsgegevens bevatten informatie over een individuele burger. Dat kunnen adresgegevens zijn, maar ook informatie over inkomen of gezondheid. Dergelijke informatie staat in vele bestanden geregistreerd. Niet alleen bij de gemeente, de huisarts en de werkgever, maar ook bij de sportvereniging of supermarkt. Door het toegenomen gebruik van ICT is het makkelijker geworden om persoonsgegevens aan anderen te verstrekken. Om de privacy van personen te beschermen stelt de Wet bescherming persoonsgegevens (WBP) strenge regels aan het registreren en verwerken van deze gegevens. De WBP is sinds 2001 van kracht. Het College bescherming persoonsgegevens (CBP) ziet toe op de naleving van de WBP.

Lees meer over de Wet bescherming persoonsgegevens

Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst

De WGBO is bedoeld om de positie van de patiënt te verduidelijken en te versterken. De wet regelt het recht van de patiënt op informatie, op privacy en op inzage in het medisch dossier. De hulpverlener heeft de plicht om informatie te geven, het dossier bij te houden en de privacy van de patiënt te bewaren en de behandeling alleen te geven als de patiënt daarvoor toestemming heeft verleend. De hulpverlener hoeft niet op onredelijke eisen van de patiënt in te gaan. De patiënt heeft de plicht om mee te werken aan zijn behandeling, bijvoorbeeld door de benodigde informatie te geven.

De algemene rechten van een patiënt, ook die van wilsonbekwamen, zijn vastgelegd in de WGBO. Maar bij wilsonbekwamen geldt een andere toestemmingsregeling (zie art. 7:465 BW): als iemand ‘niet in staat kan worden geacht tot een redelijke waardering van zijn belangen terzake’ (dus wilsonbekwaam is) kan een plaatsvervanger voor de patiënt beslissen.

Lees meer over de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst