Neonatale screening is medisch onderzoek naar ziekten of risico-indicatoren bij pasgeborenen dat standaard wordt aangeboden. De neonatale screening bestaat uit een hielprik en een gehoorscreening.

Met de hielprik, waarbij enkele dagen na de geboorte wat bloed wordt afgenomen uit de hiel van een baby, wordt op  diverse verschillende ziekten gescreend. Tijdige opsporing en behandeling van deze ziektes kan schade aan de lichamelijke en verstandelijke ontwikkeling van een kind voorkomen of beperken. In  2007 ging de hielprik van het screenen op drie ziektes in een keer naar het screenen op achttien ziekten. Er zijn in die periode verschillende ethische kwesties aan de orde gesteld die een rol spelen bij neonatale screening. Het aantal ziektes waarop wordt gescreend wordt regelmatig verder uitgebreid. Met de gehoorscreening wordt het gehoor van een baby in de eerste maand na de geboorte getest. Hierbij wordt gemeten of de baby genoeg hoort om te leren praten. Deelname aan neonatale screening is vrijwillig en wordt aangeboden op basis van informed consent.

Ethische kwesties:

  • Wordt neonatale screening uitsluitend aangeboden voor het kind of voor de ouders?
  • Is het aanvaardbaar om ook te screenen op aandoeningen waarvoor (nog) geen goede behandeling mogelijk is?
  • Hoe is informed consent mogelijk bij screening op een groter aantal aandoeningen tegelijk (multiplex screening?)

Wet op het bevolkingsonderzoek

De Wet op het bevolkingsonderzoek beschermt de bevolking tegen gevaar van bepaalde onderzoeken voor zowel de lichamelijk als de geestelijke gezondheid. Het onderzoek mag alleen gedaan worden in het belang van de persoon die het ondergaat en natuurlijk moet deze persoon daarvoor zijn toestemming geven. Bepaalde bevolkingsonderzoeken mogen alleen met vergunning van de minister van VWS worden uitgevoerd, zoals onderzoek met ioniserende stralen of onderzoek naar ziekten waarvoor geen behandeling of preventie mogelijk is.

Lees meer over de Wet op het bevolkingsonderzoek

Wet bescherming persoonsgegevens

Alle instanties/instellingen die over medische gegevens en/of bloedmonsters beschikken, hanteren in het kader van de screening de procedures volgens de Wet Bescherming Persoonsgegevens. Deze kunnen worden opgevraagd bij de betreffende instanties.

Lees meer over de Wet bescherming persoonsgegevens