Relatie hulpvrager - hulpverlener

Een hulpvrager bevindt zich in een kwetsbare positie, omdat hij of zij afhankelijk is van de kennis en mogelijkheden van de hulpverlener. Ook vertrouwen is een belangrijk element in een zorgrelatie. Geheimhoudingsplicht van de hulpverlener en een goede communicatie bevorderen de vertrouwensrelatie.

Ethische kwesties:

  • Wat verstaan we onder een ‘goede communicatie’ tussen hulpvrager en hulpverlener?
  • Als er een beslissing over een behandeling genomen moet worden, op welke gronden vindt dan de besluitvorming plaats? Is respect voor de autonomie van de hulpvrager bepalend? Of een afweging van wat het beste lijkt voor de hulpvrager?
  • Is het juist om paternalisme altijd te verwerpen?
  • Hoe kan respect voor de autonomie van de patiënt het beste in evenwicht gebracht worden met de kennis van de hulpverlener?
  • Hoe om te gaan met agressief gedrag van een zorgvrager? Mag een hulpverlener zijn eigen belang (veiligheid) laten prevaleren boven die van een agressieve hulpvrager?

Wet kwaliteit klachten en geschillen zorg

In de Wet kwaliteit klachten en geschillen zorg staat aan welke kwaliteits- en veiligheidseisen zorgverleners moeten voldoen. Daarnaast regelt de wet hoe er met klachten en incidenten in de zorg moet worden omgegaan.

Lees meer over de Wet kwaliteit klachten en geschillen zorg

Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg

De Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg, de Wet BIG, regelt de zorgverlening door beroepsbeoefenaren. Alleen wie in het register is ingeschreven, mag de door de wet beschermde titel voeren. De deskundigheid van de geregistreerde beroepsbeoefenaren is hiermee voor iedereen herkenbaar.

Lees meer over de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg

Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst

De WGBO is bedoeld om de positie van de patiënt te verduidelijken en te versterken. De wet regelt het recht van de patiënt op informatie, op privacy en op inzage in het medisch dossier. De hulpverlener heeft de plicht om informatie te geven, het dossier bij te houden en de privacy van de patiënt te bewaren en de behandeling alleen te geven als de patiënt daarvoor toestemming heeft verleend. De hulpverlener hoeft niet op onredelijke eisen van de patiënt in te gaan. De patiënt heeft de plicht om mee te werken aan zijn behandeling, bijvoorbeeld door de benodigde informatie te geven.

De algemene rechten van een patiënt, ook die van wilsonbekwamen, zijn vastgelegd in de WGBO. Maar bij wilsonbekwamen geldt een andere toestemmingsregeling (zie art. 7:465 BW): als iemand ‘niet in staat kan worden geacht tot een redelijke waardering van zijn belangen terzake’ (dus wilsonbekwaam is) kan een plaatsvervanger voor de patiënt beslissen.

Lees meer over de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst